Phần nghe CILS có một nghịch lý dễ chịu: người Ý nói nhanh nhưng phát âm rất rõ, mọi nguyên âm đều được phát trọn nên không có hiện tượng nuốt âm như tiếng Anh hay rút gọn như tiếng Nga. Cái khó nằm ở tốc độ chứ không ở độ rõ.
- Tốc độ nhanh nhưng mọi nguyên âm đều rõ, không nuốt âm
- Phụ âm đôi nghe được nếu tai đã quen phân biệt độ dài
- Đọc câu hỏi trước khi băng chạy là thói quen ăn điểm rẻ nhất
- Giọng vùng miền khác nhau nhưng đề dùng giọng chuẩn
Các dạng câu trong phần nghe
Dạng đầu là thông báo ngắn nơi công cộng, hỏi thông tin cụ thể. Dạng hai là hội thoại đời sống, hỏi tình huống và ý định. Dạng ba là bản tin hoặc phỏng vấn, hỏi ý chính và quan điểm. Nhiều câu hỏi cần phân biệt ai nói gì trong hội thoại nhiều người. Mỗi dạng có cách xử lý riêng, và biết trước dạng nào sắp tới giúp tai biết cần bắt thông tin gì thay vì nghe chung chung.
Bẫy hay gặp
Bẫy đặc trưng nhất là phụ âm đôi: một số cặp từ chỉ khác nhau ở chỗ phụ âm giữ dài hay ngắn, và tai người Việt không có thói quen đo độ dài phụ âm nên nghe thành một. Bẫy thứ hai là thức giả định, vốn báo hiệu sự nghi ngờ hoặc mong muốn chứ không phải sự thật. Điểm chung của các bẫy này là chúng đánh vào phản xạ chộp lấy thông tin nghe được đầu tiên, nên cách chống đơn giản là nghe hết câu rồi mới quyết định.
Dùng thời gian trước khi băng chạy
Dùng thời gian trước khi băng chạy để đọc câu hỏi và gạch chân từ khoá. Với tiếng Ý thì việc này đặc biệt hiệu quả vì phát âm rõ, nên chỉ cần biết mình đang chờ thông tin gì là bắt được khá chắc. Vài chục giây đó là khoảng thời gian đáng giá nhất của cả phần nghe, vì nó biến việc nghe bị động thành việc đi tìm thông tin đã biết trước.
Sai lầm thường gặp
- Bỏ qua phụ âm đôi khi luyện nghe — đây là cặp phân biệt nghĩa và người Ý nghe rất rõ sự khác biệt
- Nghe lại mãi một câu đã lỡ — băng vẫn chạy, tiếc một câu là mất thêm hai ba câu sau
- Chỉ luyện nghe bằng tài liệu chậm và rõ, tới ngày thi gặp tốc độ thật thì hụt
Câu hỏi thường gặp
Người Ý nói nhanh thì làm sao theo kịp?
Nhờ phát âm rõ nên tốc độ là vấn đề quen dần chứ không phải rào cản cấu trúc. Cách hiệu quả là nghe cùng một đoạn nhiều lần với tốc độ gốc thay vì nghe chậm, vì nghe chậm không rèn được khả năng theo kịp tốc độ thật.
Nghe được bao nhiêu phần trăm thì đủ để làm bài?
Không cần nghe hết. Phần lớn câu chỉ đòi bắt đúng một hai thông tin cụ thể, nên nghe được sáu bảy phần mà bắt trúng chỗ cần vẫn làm đúng, còn nghe được chín phần mà lơ đãng đúng chỗ có câu hỏi thì vẫn sai.
Có nên ghi chép khi nghe không?
Ghi rất ngắn, chỉ số và từ khoá. Ghi dài làm tai rời khỏi băng, và khi quay lại thì đã lỡ mất đoạn có đáp án.
Luyện nghe bao lâu thì thấy tiến bộ?
Thường vài tuần nghe đều đặn mỗi ngày. Tiến bộ ở kỹ năng nghe đến theo bậc chứ không đều, nên có giai đoạn thấy giậm chân rồi đột ngột dễ hẳn.
